Historia SGSP
WYŻSZA OFICERSKA SZKOŁA POŻARNICZA 1971 - 1981
Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 1971 r. powołano Wyższą Oficerską Szkołę Pożarniczą.
Rozporządzenie stanowi: "WOSP w Warszawie kształci i wychowuje kadry specjalistów pożarnictwa przygotowanych do objęcia stanowisk wymagających posiadania wyższego wykształcenia zawodowego. Nadzór nad WOSP sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych."
Działalność dydaktyczną WOSP rozpoczęła już od roku akademickiego 1971/72. Upoważniona została do wydawania absolwentom dyplomów stwierdzających ukończenie wyższej szkoły zawodowej i nadawania zawodowego tytułu inżyniera pożarnictwa określonej specjalności. WOSP powstała na bazie byłej pomaturalnej Szkoły Oficerów Pożarnictwa w 1971 r., ale prace przygotowawcze rozpoczęto kilka lat wcześniej. Staraniem władz SOP rozbudowano obiekty Szkoły: sale wykładowe, laboratoria i gabinety naukowe, zaplecze socjalne, sportowe i internat. Kubatura pomieszczeń szkolnych została zwiększona przeszło dwukrotnie. Skupiono grono specjalistów posiadających kwalifikacje wymagane od pracowników naukowo - dydaktycznych wyższych uczelni. Powołano komisję programową przygotowującą projekt programów nauczania.
W myśl zarządzenia nr 130 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 1974 r. do prowadzenia pracy dydaktycznej, wychowawczej i naukowej utworzono w ramach WOSP w Warszawie następujące jednostki organizacyjne:
1. Zespoły przedmiotów:- społeczno - politycznych,
- matematyczno - fizycznych,
- technicznych ze specjalnością "technika pożarnicza",
- profilaktyki pożarowej ze specjalnością "profilaktyka pożarowa",
- operacyjno - taktycznych ze specjalnością "techniczno - dowódczą".
Szczegółową organizację oraz zakres i tryb działania wyżej wymienionych jednostek określił Statut WOSP nadany zarządzeniem nr 35/72 Ministra Spraw Wewnętrznych z 19 kwietnia 1972 r. Statut stanowił, że "Wyższa Oficerska Szkoła Pożarnicza w Warszawie (...) 1958 r. o szkolnictwie wyższym oraz jednostką ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o ochronie przeciwpożarowej".
Zgodnie ze Statutem Szkołą kierował Komendant mający uprawnienia rektora w rozumieniu przepisów ustawy o ;szkolnictwie wyższym. Komendant był przełożonym służbowym całego składu osobowego Szkoły. Komendanta powoływał Minister na wniosek Komendanta Głównego Straży Pożarnych. Do pomocy w bieżącym kierowaniu Szkołą powołano kolegium w składzie:
- komendant jako przewodniczący,
- zastępcy komendanta,
- kwatermistrz,
- kwestor,
- kierownik Oddziału Ogólnego,
- sekretarz Komitetu Uczelnianego PZPR,
- przewodniczący organizacji związkowej.
Przy rozpatrywaniu spraw słuchaczy w posiedzeniach uczestniczyli przedstawiciele uczelnianej organizacji młodzieżowej.
Zastępców komendanta powoływał Minister Spraw Wewnętrznych na wniosek Komendanta Szkoły. Zastępca komendanta ds. naukowo - dydaktycznych miał uprawnienia prorektora, a jednocześnie był kierownikiem pionu dydaktycznego. Zastępca komendanta ds. liniowych z uprawnieniami prorektora był jednocześnie kierownikiem pionu liniowego. Trzeci zastępca komendanta, do spraw administracyjno - technicznych, kierował jednostkami administracyjnymi, gospodarczymi i usługowymi Szkoły. Statutowym organem doradczym komendanta była Rada Szkoły, która współdziałała w zakresie organizowania pracy dydaktycznej, wychowawczej i naukowej.
Nauczanie i wychowanie oficerów pożarnictwa w ramach WOSP prowadzono w systemie stacjonarnym i zaocznym. Kształcono w trzech podstawowych kierunkach - specjalizacjach: profilaktycznej, dowódczo - taktycznej i od 1975r. - technicznej. Program realizowany był na podstawie:
- >programu 4 - letnich studiów dziennych
- programu 3,5 - letnich zaocznych studiów inżynierskich dla absolwentów SOP,
zaocznych studiów inżynierskich dla absolwentów SOP i szkół podchorążych pożarnictwa.
Aby być przyjętym do WOSP należało mieć:
- obywatelstwo polskie,
- wiek od 18 - 25 lat,
- stan zdrowia kategorii "A",
- świadectwo maturalne,
- być stanu wolnego,
- zdać egzamin wstępny.
Obowiązywał egzamin pisemny i ustny z matematyki, fizyki i języka obcego oraz sprawdzian sprawności fizycznej. Studia w WOSP trwały 4 lata i kończyły się egzaminem dyplomowym, po zdaniu którego absolwenci uzyskiwali dyplom inżyniera i stopień podporucznika pożarnictwa. W czasie studiów stacjonarnych realizowano łącznie 4400 godzin dydaktycznych. Z tego na wykłady przeznaczono 2128 godzin, na ćwiczenia 1760 godzin, na laboratoria 432 godziny i na zajęcia w pracowniach 80 godzin. Studenci mieli obowiązek uzyskania 22 zaliczeń i zdania 31 egzaminów z 36 przedmiotów. Po I, II, i III roku studiów organizowano obozy szkoleniowe w wymiarze 120 godzin każdy. Programy nauczania i plan studiów zostały tak opracowane, że pozostawiono dużo czasu na samodzielną pracę studenta. Ograniczono zatem liczbę wykładów na rzecz ćwiczeń seminaryjnych, laboratoryjnych, warsztatowych, zajęć praktycznych itp. Studia w WOSP obejmowały również praktyki zawodowe, które podchorążowie - studenci byli zobowiązani zaliczyć na równi z innymi przedmiotami. System praktyk obejmował: praktykę wstępną, techniczno - robotniczą, operacyjną, ogólną i dyplomową.
Praktyka wstępna prowadzona była w okresie kandydackim - po zdaniu egzaminów wstępnych, a przed rozpoczęciem studiów. Trwała ona dwa miesiące - sierpień i wrzesień. W sierpniu kandydaci przebywali w warunkach polowych w Przeciwpożarowej Szkoleniowej Bazie Leśnej WOSP w Zamczysku Nowym, natomiast we wrześniu na terenie Szkoły.
Praktyka techniczno - robotnicza realizowana była po pierwszym roku studiów w lipcu, była nieodpłatną pracą fizyczną przy odbudowie i konserwacji obiektów szkoły i jej bazy szkoleniowej w Zamczysku Nowym. Program obejmował dwa tygodnie zajęć szkoleniowych i dwa tygodnie pracy fizycznej.
Praktyka operacyjno - techniczna przeprowadzana od 1977 r. Była to miesięczna praktyka instruktorska w warunkach pełnego skoszarowania. Studenci - podchorążowie pełnili funkcje dowódcze i instruktorskie na praktyce wstępnej dla kandydatów na studia pod dowództwem oficera pionu liniowego i pod opieką pracowników Zespołu Przedmiotów Operacyjno - Taktycznych.
Praktyka ogólna obowiązywała po trzecim roku studiów, w sierpniu. Studenci kierowani byli na praktyki do terenowych lub resortowych jednostek ochrony przeciwpożarowej, instytutów naukowo - badawczych i in. według wybranych kierunków specjalizacji.
Praktyka dyplomowa (po VIII semestrze - w lutym i marcu) stanowiła przedłużenie praktyki ogólnej - tematycznie była związana z tematem pracy dyplomowej.
Przekształcenie SOP w WOSP i nadanie jej statusu jedynej wyższej szkoły pożarniczej postawiło przed nią zadanie prowadzenia prac badawczych. WOSP nawiązała kontakty z placówkami naukowo - badawczymi, dydaktycznymi i przemysłowymi w kraju i za granicą. W Wyniku nawiązania szerokich kontaktów pracownicy WOSP mieli możliwość odbycia studiów doktoranckich w Moskwie. WOSP współpracowała także ze Szkołą Pożarniczą im. H. Martena w Magdeburgu i Samodzielną Katedrą Techniki i Ochrony Przeciwpożarowej w Wyższej Szkole Górniczo - Geologicznej w Morawskiej Ostrawie. W 1973 r. WOSP podjęła prace na rzecz przemysłu, rozpoczynając badania nad właściwościami pożarowymi substancji, nad oceną zagrożenia i zabezpieczenia operacji przed elektrycznością statyczną i oceną zagrożenia pożarowego i wybuchowego. W 1976 r. WOSP opracowała pierwszą opinię dotyczącą przyczyny pożaru. Ważność tej tematyki zadecydowała o utworzeniu w Uczelni Zakładu Badania Przyczyn Pożarów. Wymiana doświadczeń i współpraca łączyła WOSP z prawie wszystkimi uczelniami w Warszawie i innych miastach.
W 1975 r. Minister Spraw Wewnętrznych nadał Szkole sztandar, wręczony podczas pierwszych promocji absolwentów. W czerwcu 1976 r. sztandar WOSP został udekorowany Orderem Sztandaru II klasy nadanym przez Radę Państwa w uznaniu wybitnych osiągnięć w dziedzinie kształcenia kadry oficerów pożarnictwa.
W wyniku starań i przedstawionych motywacji w dniu 13 lipca 1979 r. rozporządzeniem Rady Ministrów została wprowadzona nowela do rozporządzenia z 30 czerwca 1971 r. o powołaniu WOSP; upoważnia ona do nadawania absolwentom WOSP tytułu magistra inżyniera określonej specjalności. Uprawnienie to nie zostało zrealizowane, ponieważ decyzją Rady Ministrów WOSP została zniesiona (rozwiązana).
Wydarzenia, które doprowadziły do rozwiązania WOSP rozegrały się na przełomie listopada i grudnia 1981 r. Podstawową przyczyną napiętej sytuacji było miejsce WOSP w systemie szkolnictwa wyższego w Polsce. Studenci WOSP sugerowali, żeby uczelnia została objęta projektem ustawy o szkolnictwie wyższym, sprzeciwiano się podporządkowania WOSP przepisom ustawy o szkolnictwie wojskowym. Począwszy od 18 listopada 1981 r. na terenie Uczelni miały miejsce liczne wiece i spotkania dyskusyjne, a w dniu 25 listopada studenci WOSP proklamowali strajk okupacyjny. Komitet Strajkowy 27 istopad 1981 r. zgłosił gotowość podjęcia rozmów z Komisją Międzyresortową składającą się z przedstawicieli MSW, Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki oraz KGSP. Następnego dnia rozmowy zostały zawieszone. Rada Ministrów rozwiązała WOSP rozporządzeniem z dnia 30 listopada 1981 r. W związku z przerwaniem rozmów, pobytem na terenie uczelni osób nie związanych z WOSP oraz z możliwością włączenia do akcji solidarnościowej uczniów szkół ponadpodstawowych, Minister Spraw Wewnętrznych podjął decyzję o użyciu sił porządkowych do rozwiązania konfliktu. O godzinie 10.00 2 grudnia 1981 r. na teren WOSP wkroczyły jednostki ZOMO. W wyniku akcji zmuszono podchorążych i pracowników uczestniczących w strajku oraz osoby nie będące pracownikami szkoły do opuszczenia terenu Uczelni.
W ciągu dziesięcioletniej działalności WOSP wykształciła 948 oficerów inżynierów pożarnictwa, w tym 625 na studiach dziennych i 323 na studiach zaocznych.
płk. poż. Krzysztof Smolarkiewicz 1971 - 1981
*)wyboru dokonano z pracy "Tradycje SGSP 1939-1989"
