• PL
  • EN
  • EN

Zeszyty Naukowe SGSP nr 48

Spis artykułów

dr hab. inż. Andrzej MIZERSKI, prof. SGSP
mgr inż. Dominika SALA
Wetting hysteresis test of solids by different types of surfactants
Badanie histerezy zwilżania materiałów stałych surfaktantami różnych typów

The results of the studies of the wetting hysteresis of  solids  by surfactant solutions were presented. Using  the  K100MK2  tensiometer  surface tension isotherms of tested surfactants were specified . On their basis the critical micelle concentration (CMC) of each surfactant was determined. Wetting properties were tested at concentrations of 0.5 CMC, 1 CMC, 2 CMC. The following five solid materials were used for the measurements: polyethylene, poly(methyl methacrylate), polytetrafluoroethylene, copper and glass. Differences among the  wetting properties of surfactants on tested solid materials were discussed and the results were compared with the literature data.
Keywords: wetting, hysteresis, surface tension, contact angle.

W artykule przedstawiono wyniki badań histerezy zwilżania materiałów stałych roztworami surfaktantów różnych typów. Za pomocą tensjometru K100 MK2 wyznaczono izotermy napięcia powierzchniowego badanych surfaktantów i na podstawie ich przebiegu określono wartości krytycznego stężenia micelizacji (CMC) każdego surfaktantu. Zdolności zwilżające badano przy stężeniach roztworów równych 0.5, 1 i 2 CMC. Do pomiarów wykorzystano 5 materiałów stałych: polietylen, polimetakrylan metylu, teflon, miedź i szkło. Omówiono różnice zdolności zwilżających użytych surfaktantów w stosunku do badanych materiałów stałych i  porównano otrzymane wyniki z danymi literaturowymi.
Słowa kluczowe: zwilżanie, histereza, napięcie powierzchniowe, kąt graniczny.

mgr inż. Piotr STRYJEK
prof. dr hab. inż. Jerzy EJSMONT
dr inż. Beata Świeczko ŻUREK,  
mgr inż. Grzegorz MOTRYCZ
Możliwości ograniczania rozprzestrzeniania się pożarów pojazdów, przy zastosowaniu nowego typu nawierzchni drogowej
New Road Surfaces as a Measure to Limit Spread of Car Fire

W artykule autorzy prezentują możliwość utrudnienia rozprzestrzeniania się pożaru przy wycieku paliwa poprzez zastosowanie specjalnej, porowatej nawierzchni drogowej. Poza wieloma niewątpliwymi zaletami nawierzchni wykonywanej m.in. z agregatu powstałego w wyniku recyclingu zużytego ogumienia samochodowego, możliwość zatrzymania rozlanego paliwa na ograniczonym obszarze i jego późniejsze stopniowe wypalenie się może znacząco przyczynić się do poprawienia bezpieczeństwa w transporcie drogowym.
Słowa kluczowe: pożar samochodu, przyczyny pożaru, nawierzchnie drogowe, paliwo, PERS.

Car fires constitute a very serious threat not only to the occupants of the vehicle, but also for people and property located nearby. The most dangerous situation is a vehicle fire in the tunnel. The fire spreading as a result of spillage of fuel initiates panic among people and causes causalities. In this article, the authors present positive influence of poroelastic road surfaces on damping spilled fuel fires. Limited experiments performed within the 7FP "PERSUADE" indicate that drainage road surfaces including poroelastic road surfaces may be useful for increasing fire safety in tunnels, parking lots and gas stations.
Keywords: car fire, causes of fires, road surfaces, fuel, PERS.


dr inż. Małgorzata MAJDER-ŁOPATKA
dr inż. Wojciech JAROSZ
dr inż. Zdzisław SALAMONOWICZ
dr Anna DMOCHOWSKA
Neutralizacja bromu
Bromine Neutralization

W artykule opisano wpływ oddziaływania bromu na organizm ludzki. Wskazano sposoby unieszkodliwiania bromu. Przedstawiono wyniki badań określające wpływ rodzaju neutralizatora i jego stężenia na efektywność procesu neutralizacji. Do badań użyto następujących roztworów neutralizujących: NaHCO3 o stężeniu 1,107 mola/dm3, Na2CO3 o stężeniu 1,094 mola/dm3 oraz roztworów NaOH o stężeniach: 0,55 mola/dm3, 1,25 mola/dm3, 2,5 mola/dm3 i 5 mola/dm3. Wyniki badań doświadczalnych wykazały, że najmniej efektywnym neutralizatorem jest nasycony roztwór wodorowęglanu sodu. Stwierdzono, że zastosowanie roztworu Na2CO3 zamiast roztworu NaHCO3 o tym samym stężeniu powoduje neutralizację 3-krotnie większej ilości bromu. Natomiast użycie NaOH o stężeniu 0,55 mol/dm3 pozwala przereagować niemal 2-krotnie większej ilości bromu niż w przypadku zastosowania kwaśnego węglanu sodu. Wodorotlenek sodu o stężeniu 2,5 mol/dm3 unieszkodliwia 6-krotnie większą ilość bromu niż nasycony roztwór NaHCO3. Stosując wodne roztwory NaOH o stężeniach powyżej 1,25 mol/dm3 zaobserwowano liniowy wzrost ilości zneutralizowanego bromu wraz ze wzrostem stężenia NaOH.
Słowa kluczowe: brom, neutralizacja, ratownictwo chemiczne i ekologiczne.

The article describes the influence of bromine on human organism. Some ways of rendering the bromine harmless have been indicated. The research results describing the influence of neutralizer and its concentration on the efficiency of neutralizing process have been presented. In the tests the following neutralizing solutions have been used: the NaHCO3 of 1.107 mole/dm3 concentration , the Na2CO3 of 1.094 mole/dm3 concentration and the NaOH solutions of the following concentrations: 0.55 mole/dm3, 1.25 mole/dm3, 2.5 mole/dm3 and 5 mole/dm3. The results of experimental tests showed that the least effective neutralizer was the saturated solution of sodium bicarbonate. It was presented that the use of the Na2CO3 solution instead of the NaHCO3 solution of the same concentration caused the neutralization of 3 times bigger amount of bromine. The use of the NaOH of 0.55 mole/dm3 concentration make over reaction of 3 times bigger amount of bromine possible comparing to acid sodium carbonate use. Sodium hydroxide of 2.5 mole/dm3 concentration makes ineffective 6 times bigger amount of bromine than saturated solution of the NaHCO3. Using the NaOH water solutions of concentrations more than 1.25 mole/dm3 the linear growth of neutralized bromine was observed with the growth of the NaOH concentration.
Keywords: bromine, neutralization, chemical and ecological rescue.



dr Anna DMOCHOWSKA
dr Dariusz DMOCHOWSKI
prof. dr hab. inż. Stanisław BIEDUGNIS
dr inż. Mariusz SMOLARKIEWICZ
Pośrednie elektroutlenianie anodowe odcieków ze składowisk odpadów komunalnych jako jedna z wysokoefektywnych metod ich oczyszczania
Indirect Anodic Electrooxidation of Pollutants in the Leachate from Municipal Landfills as One of the Highly Effective Methods for Cleaning

W praktyce najczęściej, po przewiezieniu przez wozy asenizacyjne do oczyszczalni miejskiej, odcieki mieszane są ze ściekami komunalnymi i razem oczyszczane. Na większych składowiskach coraz częściej odcieki kierowane są do lokalnej oczyszczalni, w której poddawane są oczyszczaniu: mechanicznemu, chemicznemu i biologicznemu.
Dobór metody oczyszczania biologicznego zależy od wieku składowiska i składu odcieków, wymaganego ubytku BZT5, oraz od powierzchni terenu, przeznaczonego na zaplecze składowiska. W celu zwiększenia efektywności oczyszczania odcieków stosuje się połączone z biologicznymi metody chemiczne i fizykochemiczne, np. koagulację. Tę metodę stosuje się do odcieków zawierających znaczne ilości koloidów i bardzo drobnych zawiesin. Do oczyszczania odcieków stosuje się również promieniowanie UV, ozonowanie lub połączenie obu procesów.
Biologiczne oczyszczanie odcieków oznacza głównie zmniejszenie zawartości stosunkowo łatwo biodegradowalnych zanieczyszczeń organicznych, natomiast nadal pozostają w nich zanieczyszczenia nieorganiczne oraz związki chlorowcopochodne. Dlatego zalecane są kombinowane metody oczyszczania odcieków, np. łącznie oczyszczania biologicznego z adsorpcją na węglu aktywnym i strącaniem chemicznym.
Słowa kluczowe: skład odcieków ze składowisk odpadów komunalnych, badania chromatograficzne odcieków surowych oraz po wytypowanych czasach elektrolizy przy optymalnych warunkach prowadzenia procesu elektrolizy.

One of the most difficult operational problems for landfills economy are leachates. This is due to exacerbations requirements on the quality of treated sewage entering in both the surface water to the land and to the municipal sewage system. Taking this into account, the site of the newly built project must provide ways and means of leachate treatment.
The conducted research to date shows that the indirect anodic electrooxidation of pollutants in the leachate leads to a significant reduction in the COD and complete removal of the ammonium ion leaching, using high chloride content. This allows to bypass the step of nitrification and denitrification in the purification of effluents which proves that the indirect electrooxidation of leachate can be classified as highly effective methods of treatment.
Keywords: the leachate from municipal landfills, leachate chromatography tests on selected raw and electrolysis time under optimal conditions, the process of electrolysis.



dr Anna DMOCHOWSKA
dr Dariusz DMOCHOWSKI
prof. dr hab. inż. Stanisław BIEDUGNIS
dr inż. Mariusz SMOLARKIEWICZ
Zapobieganie zagrożeniom środowiskowym związanym z gospodarką odpadami komunalnymi na przykładzie składowiska odpadów komunalnych w Świętochłowicach
Preventing Environmental Risks Associated with Municipal Waste Disposal on the Example of the Landfill Site in Świętochłowice

Składowanie odpadów komunalnych jest najczęściej stosowaną metodą ich unieszkodliwiania.
Składowiska odpadów są uważane za jedne z najtrudniejszych obiektów budowlanych. Wynika to przede wszystkim z: ich dużej powierzchni i pojemności, długiego czasu eksploatacji, miąższości odpadów, uwarunkowanej szczelności, pozwalającej zapewnić minimalne oddziaływanie na środowisko naturalne. Są to praktycznie bioreaktory, gdzie pod wpływem czynników atmosferycznych i na skutek działalności mikroorganizmów zachodzi szereg mikrobiologicznych, biochemicznych, chemicznych i fizycznych przemian. Emisje towarzyszące procesom, mającym miejsce w tych obiektach, stanowią poważne zagrożenie dla wszystkich elementów środowiska. Sposób i zasięg rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń warunkują: budowa geologiczna, ukształtowanie powierzchni, hydrografia terenu ale przede wszystkim: zastosowane rozwiązania technologiczne w zakresie wykonania niezbędnych zabezpieczeń.
Słowa kluczowe: gospodarka odpadami komunalnymi, składowisko odpadów komunalnych.


The organic substances being the main element of permanent municipal wastes which undergo the biochemical changes have harmful environmental effects. Only organized landfill sites sited in special areas considering the ecological, geological and technological criteria as well as means of protection such as the proofing, draining and degassing grids make the elimination of many ecological threats possible. Depending on the nature of wastes and the landfill site water balance, the undergoing processes may be the source of the following emission : leachates, landfill site gases , stench, dust and noise.
The main aim of studies ,described in the article , was to identify the threats connected with functioning and operation of the object of municipal waste disposal on the example of the landfill site in Świętochłowice. The research was to evaluate the accuracy of landfill site place as well as construction and technological solutions aiming at minimalizing the harmful effects on environment. The article uses the monitoring research results carried on the landfill site as well as the observation results and data included in publications dealing with functioning of municipal waste disposal.
Keywords: municipal waste disposal, municipal landfill site.



prof. Stanisław DWORECKI
Pogląd na interpretację infrastruktury
View on the Interpretation of Infrastructure

Problematyka dotycząca infrastruktury jest istotna dla każdego podmiotu funkcjonującego w przestrzeni społeczno-gospodarczej. Zgodność poglądów na temat pojęcia i interpretacji infrastruktury ułatwia komunikację w obszarze decyzyjnym. Dlatego wymiana poglądów na ten temat przyczynia się do ich ujednolicenia, umożliwia również poszukiwanie racjonalnych rozwiązań.
W artykule podjęto próbę określenia infrastruktury i możliwości jej klasyfikacji. Przedstawiono autorski pogląd na temat potencjalnych zagrożeń i interpretację infrastruktury, dzieląc ją na infrastrukturę techniczną i zasoby. Wskazano na potrzebę wyróżnienia w infrastrukturze technicznej trzech składowych z ich opisem. Następnie zaproponowano podział infrastruktury ze względu na możliwości zaspokajania potrzeb podmiotów. Na koniec odniesiono się do pojęcia infrastruktury krytycznej i zaproponowano nowe do niej podejście.
Słowa kluczowe: infrastruktura; infrastruktura techniczna, zasoby, bezpieczeństwo, zagrożenie.

Issues relating to infrastructure are essential for every company operating in the socio-economic situation. Consensus of views on the concept and interpretation of infrastructure facilitates communication in  the  decision-making area. Therefore, the exchange of views on this subject contributes to their unification   allowing the visitors to search for rational solutions.This paper attempts to identify the infrastructure and capabilities of its classification. Presents the author's views on the potential risks and interpretation facilities, dividing it into technical infrastructure and resources. The need of awards in the technical infrastructure of the three components of their descriptions. Then the proposed distribution infrastructure, the potential to meet the needs of stakeholders. Finally, reference is made to the concept of critical infrastructure and proposes a new approach to it.
Keywords: infrastructure, technical infrastructure, resources, safety, danger.




dr inż. Barbara KACZMARCZYK
Zagrożenia i jego typologie
Danger and its Typologies

Problematyka dotycząca zagrożeń jest istotna zarówno dla człowieka, jak i grup społecznych. Dlatego dyskusja w tym zakresie jest podstawowym obowiązkiem ludzi nauki, którzy poszukują racjonalnych rozwiązań służących rozwojowi oraz wypełnieniu służebnej roli nauki wobec człowieka.
The issue of danger is very important for both man and social groups alike. That is why, a discussion on such topic is the main responsibility of people of science, who look for rational solutions allowing for evolution and fulfilment of ancillary role of science for mankind.
Słowa kluczowe: bezpieczeństwo, zagrożenie, typologia, organizacja, system.


Dangers have been present in human history for ages. One must notice, however, that their list is constantly increasing, therefore discussions on dangers are still not concluded. This issue is especially important  for  a man,  a social group, nations, states or international organizations. Nowadays, a scientific approach to the question of danger does not allow explicitly  to  specify the typology of danger. And yet this fact does not give us  the  permission to abandon the search of such solutions. It is a very difficult and complex task, as its essence is to search for common grounds and scientifically based elimination of distinctions. This article is an attempt for such a review of scientific exploration. As a result, the author has presented a danger typology which is not a finite solution, but only  the other  opinion  in  the discussion. It is the main responsibility of scientists and it is   related to the search for rational  solutions  necessary  for  evolution and  for fulfilment of ancillary role of science for mankind.
Keywords: safety, danger, typology, organization, system.



mgr inż. Magdalena GIKIEWICZ
st. str. mgr inż. Rafał WRÓBEL
mł. kpt. mgr inż. Paweł GROMEK
Przegląd form edukacji społeczeństwa, prowadzonych kampanii informacyjnych (w kontekście edukacji na rzecz bezpieczeństwa)
Review of  All Forms Connected with the Education of Society,  Information Campaigns  ( Considering Education for Safety)

Artykuł zawiera przegląd form edukacji społeczeństwa i prowadzonych kampanii informacyjnych. Szczegółowej analizie poddano krajowe programy profilaktyczne, a także realizowane oraz nasilające się po 2010 roku kampanie społeczne o charakterze komunikacyjnym, zwłaszcza kampanie informacyjne na rzecz bezpieczeństwa. Przyczyniają się one do kształtowania bezpieczeństwa indywidualnego i społecznego, zwłaszcza bezpieczeństwa drogowego, pożarowego, ekologicznego, bezpieczeństwa w sieci i innych jego przejawów działań o charakterze profilaktycznym.
Słowa kluczowe: edukacja, kampanie społeczne, edukacja na rzecz bezpieczeństwa.

The article provides the overview  of public education forms and information campaigns. Detailed analysis  were carried out concerning the national prevention programs, both working  and intensifying, after  the year of 2010 , the communication public-awareness campaigns, especially campaigns for safety. They contribute to the development of individual and social safety, particularly road, fire, environmental safety, safety of the network and other manifestations of preventive actions.
Słowa kluczowe: edukacja, kampanie społeczne, edukacja na rzecz bezpieczeństwa.  
In conclusion, it can be say that changed and increased external risks to man and often busy and occupied their own affairs and the various problems can not accurately assess the risks of these to take to them the correct defensive tactics. Safety should be the first priority. Therefore, education, development of safe attitudes and behaviors among children, adolescents and adults in terms of safety should be the guiding principle of human functioning in the community.
Education in this field can take many forms from formal , which takes place in the process of schooling during the study, and takes place in the different types of training and courses for non-formal education understood as the process of shaping the values, attitudes, skills, based on a variety of experiences and from the effects of the environment – family, friends, work environment, children etc. as well as the impact of the mass media, through education, defined as the result of accidental learning in everyday situations that occurred spontaneously were unplanned. And following the completion of the self-education.
Education of the public safety requires the commitment of both governments, responsible departments, organizations and society as a whole. Only complex cyclic and organized a large-scale operation involving the whole of society can bring the desired results as those expected after such various information campaigns for the safety of road, railway, environmental, fire and security on the network, etc.
Information campaigns to undertake a detailed process that requires effort at the planning stage. Recognizing the complexity of the problem and its environment and the importance of integrated activities can be the success or failure of social campaigns. Of particular importance is the analysis of the social problem, which, together with the analysis of the social and resource analysis and opportunities should be the starting point of the planning process of the social campaign, its correct implementation allows you to select target groups aims underlying the assessment of the effectiveness of the activities carried out in this case safety action .
Keywords: education, public awareness campaigns, education for the safety.




dr Małgorzata STOCHMAL
Funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej w świetle badań socjologicznych
Officers of the State Fire Service in the View of Sociological Research

W artykule zaprezentowano wybrane socjologiczne aspekty badań empirycznych nad Państwową Strażą Pożarną, dokonanych w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Usytuowanie tych badań we wrocławskim ośrodku akademickim zbiegło się z jubileuszem XX-lecia Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Główną osią rozważań zamieszczonych w artykule jest prezentacja wzoru społecznego funkcjonariusza PSP jako przedstawiciela paramilitarnej formacji systemu bezpieczeństwa. Jest to osoba podejmująca trud codziennej służby, zapewniając szeroko rozumiane bezpieczeństwo w przestrzeni metropolitalnej.
Słowa kluczowe: bezpieczeństwo, Państwowa Straż Pożarna, system bezpieczeństwa, socjologia grup dyspozycyjnych, wzór społeczny.

This article presents selected empirical sociological aspects of the State Fire Service, carried out at the Institute of Sociology at the University of Wroclaw. The location of these studies in Wroclaw academic center coincided with the  celebration of twenty anniversary  of  the State Fire Service (SFS) existence. The main axis of the considerations contained in the article is to present the  social model of a firefighter  as a representative of paramilitary formations  of safety system. This is the person who takes the trouble of daily service providing safety understood as the safety the metropolitan area.
Keywords: safety, The State Fire Service, security system, sociology of dispositional groups, social pattern.



kpt. mgr Barbara SZYKUŁA-PIEC
mł. bryg mgr inż. ROBERT PIEC
Rola norm społecznych w zaspokajaniu potrzeb społecznych
The Role of Social Norms in Meeting Needs of Local Groups

Zadaniem podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo lokalne jest m.in. zadbanie o to, aby budować i utrzymywać odpowiedni klimat społeczności lokalnej oparty na swoistej homeostazie przy jednoczesnym stwarzaniu odpowiednich warunków życia wspólnotom lokalnym, tak aby posiadały możliwości samodzielnego formułowania swojej wizji rozwojowej. Swoista równowaga możliwa jest m.in. w sytuacji, gdy wspólnota dysponuje wystarczającymi zasobami umożliwiającymi zaspokajanie, w granicach obowiązujących przepisów prawa, swoich potrzeb oraz posiada zdolność do tworzenia i przestrzegania norm warunkujących zaspokajanie deklarowanych potrzeb.
Słowa kluczowe: potrzeby, bezpieczeństwo, teorie wyboru, teorie solidarności grupowej, normy społeczne, kontrola.

The task of those responsible for local security is for example to ensure that in order to build and maintain a climate community based on a kind of homeostasis, they need to create adequate conditions of life for local communities in order to have the ability to independently formulate their vision of development. Specific balance is possible, inter alia, where the community has sufficient resources to meet its needs and has the ability to create and determine compliance with the standards to satisfy the declared needs.
Keywords: needs, safety, theories of choice, theories of group solidarity, social norms, supervision.


mgr inż. Magdalena GIKIEWICZ
st. str. mgr inż. Rafał WRÓBEL
mł. kpt. mgr inż. Paweł GROMEK
Przegląd zasad PR instytucji publicznych, cz. 2
Review of Public Relations’ Rules in Public Institutions – Part 2

Artykuł stanowi uzupełnienie części pierwszej przeglądu zasad PR instytucji publicznych . Szczególną uwagę zwrócono tu na następujące sfery PR: relacje z obywatelami, komunikację wewnętrzną, identyfikację wizualną instytucji, wydarzenia specjalne, sponsoring, badania i pozyskiwanie funduszy.
Słowa kluczowe: system bezpieczeństwa publicznego, public relations, PR.


The article is the addition to first part of the review concerning the PR rules   in public institutions. Particular attention was paid to the following PR areas: citizens’ relations, internal communication, visual organizational image, special events, sponsoring, as well as  research and funding acquisition.
Keywords: public safety system, public relations, PR.


mgr Aneta DRÓŻDŻ
Założenia organizacyjno-metodyczne przygotowania funkcjonariuszy formacji policyjnych przeznaczonych do bezpośredniej ochrony osób
Organization and Methods Necessary to Prepare the Police Formations Officers for the Direct Security of Individuals

Różnorodność i specyfika zadań realizowanych przez funkcjonariuszy formacji policyjnych przeznaczonych do bezpośredniej ochrony osób zawartych w zakresie obowiązków, wymaga najwyższego poziomu wiedzy i umiejętności zawodowych oraz wysokiego poziomu cech psychomotorycznych. Osiągnięcie tych umiejętności wymaga co najmniej dwóch lat intensywnego szkolenia o różnym zróżnicowaniu, a także odpowiedniego nakładu środków finansowych. W pełni wyszkoleni funkcjonariusze stanowią zaplecze kadrowe dla istniejących grup ochronnych najważniejszych osób w państwie oraz wizytujących nasz kraj przedstawicieli innych krajów. Stanowią wizytówkę formacji zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Są wzorem dla młodej kadry formacji i dlatego powinni charakteryzować się odpowiednim wyszkoleniem i sprawnością, wiedzą, kulturą osobistą, a także umiejętnością odpowiedniego zachowania się w różnych sytuacjach w czasie realizacji zadań ochronnych.
Słowa kluczowe: bezpieczeństwo, zagrożenie, funkcjonariusz, szkolenie, metodyka, działania wojenne.

The preparation of the police formations officers for the direct protection of individuals requires specialist trainings. These trainings cover diverse areas such as tactical,  pyrotechnical , physical, defense and  specialist training. The trainings are conducted in various forms and include the following: theoretical and practical classes, camps, tests, competitions. The scope and the character of the trainings are adjusted to the present-day battle field and as well as to the changes occurring in the environment-specific tasks performed by the officers of particular police formations.
Keywords: security, danger, police  officer, training, methodology, warfare.



W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej polityce prywatności.